Ο πρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητας Καΐρου, Χρ. Καβαλής, μιλά στον «Ε.Κ.»

Της Ειρηνης Ζαχαριαδη

ΚΑΪΡΟ. Στην καρδιά της Αιγύπτου, εκεί όπου ο Νείλος κουβαλά αιώνες ιστορίας και μνήμης, ο Ελληνισμός συνεχίζει να αφήνει το δικό του διακριτό αλλά ανεξίτηλο αποτύπωμα. Μπορεί οι αριθμοί να άλλαξαν με το πέρασμα του χρόνου, όμως η ψυχή της ελληνικής παροικίας στο Κάιρο παραμένει ζωντανή, πεισματικά δεμένη με τις ρίζες, τις αξίες και την ιστορική της παρακαταθήκη.

Με λόγο βαθιά ανθρώπινο, γεμάτο μνήμη, πίστη και ευθύνη απέναντι στην Ομογένεια, ο πρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητας Καΐρου, Χρήστος Καβαλής, ανοίγει ένα «παράθυρο» στον κόσμο των Αιγυπτιωτών Ελλήνων σε μία εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη στον «Εθνικό Κήρυκα».

«Εθνικός Κήρυκας»: Κύριε πρόεδρε, ο Ελληνισμός της Αιγύπτου έχει μια μακρά και ιδιαίτερα σημαντική ιστορία. Ποια είναι σήμερα η εικόνα της ελληνικής παροικίας στο Κάιρο; Πόσα περίπου μέλη αριθμεί η Ελληνική Κοινότητα Καΐρου και με ποιον τρόπο διατηρείται ζωντανή η ταυτότητα και η παρουσία του Ελληνισμού στην αιγυπτιακή πρωτεύουσα;

Χρήστος Καβαλής: Ανά τους αιώνες η Ιστορία του Ελληνισμού της Διασποράς περνούσε φάσεις ακμής και παρακμής. Γεωπολιτικοί, οικονομικοί, εθνικοί και άλλοι λόγοι άλλαζαν τις φάσεις αυτές και πολλές φορές αρκετά γρήγορα. Η Ελληνική παροικία της Αιγύπτου δεν θα μπορούσε να είναι η εξαίρεση. Η ακμάζουσα Ελληνική Κοινότητα του Καΐρου (ΕΚΚ) την εποχή του μεσοπολέμου και κατά την διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου δεν υπάρχει πια. Την θέση της πήρε μια κοινότητα που από την δεκαετία του 1960 έχανε αριθμητική δύναμη σε ανθρώπινο δυναμικό, ποτέ όμως δεν έχασε το σθένος και την δύναμή της, γεγονός που επιβεβαιώνει το ιστορικό δεδομένο ότι: Ο Ελληνισμός δοξάστηκε όποτε η λογική των αριθμών δεν ήταν με το μέρος του. Είμαστε σε όλη την Αίγυπτο λιγότεροι από 3500 άτομα με 2000 περίπου στο Κάιρο και τα περίχωρά του, και φυσικά με πολλούς μικτούς γάμους. Η παρουσία μας όμως στην αιγυπτιακή κοινωνία με τα κοινωφελή μας ιδρύματα (Νοσοκομείο, Γηροκομείο, Πολιτιστικό Κέντρο, κ.λπ.), αλλά και με το ιστορικό αντίκτυπο που άφησαν οι προγονοί μας στην χώρα αυτή σε συνδυασμό με τις πολλαπλές δράσεις μας, προβάλλουν μια έντονη παρουσία που θα μπορούσα να χαρακτηρίσω πως κάποιες φορές δίνει την εντύπωση εικονικής πραγματικότητας!

Αν ρωτήσετε στο δρόμο κάποιον τυχαίο Αιγύπτιο θα σας απαντήσει: Ω! υπάρχει πολύ μεγάλος αριθμών Ελλήνων στην Αίγυπτο σήμερα των 110 εκατομμυρίων… αυτό τα λέει όλα!

«Ε.Κ.»: Φέτος αξίζει να σημειώσουμε ότι συμπληρώνετε 25 χρόνια στη θέση του προέδρου της Ελληνικής Κοινότητας Καΐρου. Τι σας οδήγησε να αναλάβετε αυτή τη θέση και τι σας έχει δώσει με τα χρόνια μεγαλύτερη ικανοποίηση από αυτόν τον ρόλο;

Χρήστος Καβαλής: Στα 37 μου είχα την τιμή να είμαι ο νεότερος πρόεδρος της ΕΚΚ με ένα ΔΣ που ο μέσος όρος ηλικίας του -χωρίς εμένα- πλησίαζε το διπλάσιο της ηλικίας μου. Είχα υπηρετήσει 6 χρόνια πριν ως μέλος του ΔΣ εκ των οποίων 2 ως αντιπρόεδρος του αείμνηστου προέδρου Ιωάννη Διακουμίδη, ενός σοφού ανθρώπου από τον οποίο έμαθα πολλά και του οφείλω περισσότερα. Βασικός στόχος μου ήταν να μετατρέψω τον οργανισμό από έναν οργανισμό παθητικό (οικονομικά και οργανωτικά) που δεν άλλαξε από την δεκαετία του 1960 σε έναν σύγχρονο οργανισμό που, αν και μη κερδοσκοπικός, να μπορεί να έχει οικονομική ανεξαρτησία για να μπορεί να υλοποιεί σταθερά και χωρίς σκαμπανεβάσματα το Φιλανθρωπικό και Εθνικό του έργο. Η μεγαλύτερη ικανοποίησή μου είναι πως… το κατάφερα… με την βοήθεια των συνεργατών μου και την στήριξη των μελών της ΕΚΚ που με ψήφισαν 6 φορές σχεδόν ανά τετραετία, και μπορώ να επιβεβαιώσω πως αφήσαμε πίσω μας την παρακμή και την μιζέρια που συνήθως την συνοδεύει.

«Ε.Κ.»: Πριν 25 χρόνια αναλάβατε πρόεδρος της ΕΚΚ καταγράφοντας μία παράλληλη πορεία με τον ομογάλακτο Στέφανο Ταμβάκη από την Αλεξάνδρεια, σημερινό επίτιμο πρόεδρο της Ελληνικής Κοινότητας Αλεξανδρείας. Πώς είναι οι σχέσεις μεταξύ των δύο κοινοτήτων;

Χρήστος Καβαλής: Όπως ανέφερα πιο πάνω ξεκίνησα 6 χρόνια πριν από τα 25 την ενασχόληση με τα κοινά, αυτό συνέπεσε με την εποχή της προεδρίας του αγαπητού Στέφανου Ταμβάκη στην Αλεξάνδρεια. Ο Στέφανος ήταν και αυτός ο νεότερος των προέδρων της ΕΚΑ. Με το ηγετικό του ταλέντο και την αγάπη του για τον κοινοτικό θεσμό, η ΕΚΑ ξέφυγε από την νοοτροπία της αναμονής του μοιραίου και ξεκίνησε μαζί του τον αγώνα για την επανόρθωση της εικόνας της, αλλά των Αιγυπτιωτών γενικά! Άλλαξε την ψυχολογία και απέδειξε πως όλα μπορούν να αλλάξουν προς το καλύτερο. Ήταν λοιπόν για μένα ο Στέφανος Ταμβάκης, ένα πρότυπο που με ενέπνευσε και με οδήγησε πιο γρήγορα στην απόφασή μου. Σήμερα παραμένει στενός συνεργάτης και πολύτιμος σύμβουλος και φίλος.

Όσο για τις σχέσεις των δύο Κοινοτήτων σήμερα, είναι περισσότερο από άριστες, αν υπήρχε τέτοια κατηγοριοποίηση! Η ΕΚΚ, η ΕΚΑ και ο Σύνδεσμος Αιγυπτιωτών Ελλήνων (ΣΑΕ) αποτελούν ένα δυναμικό ενωμένο τρίγωνο, Κάιρο, Αλεξάνδρεια, Αθήνα, με συνεχείς επαφές, συνεργασία, στήριξη μεταξύ μας και όλα αυτά κάτω από την ομπρέλα του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας και Πάσης Αφρικής .

«Ε.Κ.»: Υπάρχει κάποια στιγμή της μακρόχρονης θητείας σας που ξεχωρίζετε;

Χρήστος Καβαλής: Δύσκολη ερώτηση να επιλέξεις μια στιγμή μόνο σε ένα φάσμα 25 ετών!

Η ενασχόληση με τα κοινά δίνει πολλές πίκρες, πολύ λιγότερες ξεχωριστές στιγμές, αλλά πολύ πιο έντονες που σβήνουν όλες τις πίκρες που προηγήθηκαν.

Αν λοιπόν θα πρέπει να επιλέξω μία, είναι η στιγμή που, μετά από μεγάλη προσπάθεια, έλαβα από το υπουργείο Εξωτερικών της Αιγύπτου ένα έγγραφο με το οποίο επιβεβαίωνε -αυτό που γνωρίζαμε όλοι… αλλά ποτέ δεν το είχαμε εγγράφως από την αιγυπτιακή πλευρά– πως αν κάποτε εκλείψουν οι Ελληνικές Κοινότητες της Αιγύπτου οι περιουσίες τους θα ανήκουν στο Ελληνικό Κράτος.

Αυτό έκανε την κάθε μας επένδυση, φροντίδα, και δράση να αισθανόμαστε πως δεν την κάνουμε –ως οφείλουμε– μόνο στη δεύτερη πατρίδα μας την Αίγυπτο, αλλά και συγχρόνως και για την Ελλάδα.

«Ε.Κ.»: Ποιες είναι οι μεγαλύτερες προκλήσεις που έχει αντιμετωπίσει μέχρι σήμερα και που αντιμετωπίζει αυτή τη στιγμή ο Ελληνισμός στο Κάιρο της Αιγύπτου;

Χρήστος Καβαλής: Θεωρώ το δημογραφικό της παροικίας την εντονότερη πρόκληση. Περιορισμένες γεννήσεις και γηράσκουσα παροικία, με δυσκολία απόκτησης νέων μελών και διατήρησης μεγάλου ποσοστού της νεολαίας να ζήσει εδώ. Ως οργανισμός διευρύνουμε την βάση της Κοινότητας με όποιον διαθέτει νόμιμη δυνατότητα διαμονής στην Αίγυπτο ασχέτως αν δεν ζει συνέχεια εδώ. Παράλληλα, μελετάμε την τροποποίηση του προγράμματος του Δημοτικού μας σχολείου με ένα διεθνές πτυχίο και υποχρεωτικά Ελληνικά και Ελληνική Ιστορία και Πολιτισμό, στοχεύοντας να «γεννήσουμε» φιλέλληνες.

«Ε.Κ.»: Με φόντο τις διεθνείς εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή σήμερα, υπάρχει ανησυχία ή φόβος μέσα στην αιγυπτιακή παροικία;

Χρήστος Καβαλής: Κατηγορηματικά όχι! Αντίθετα, οι εξελίξεις στην περιοχή επιβεβαίωσαν πως η Αίγυπτος και όχι ο Αραβικός κόλπος είναι το πιο ασφαλές σημείο στις δύσκολες ώρες. Εδώ ήρθε 2000 χρόνια πριν ο Χριστός μας να σωθεί και από τότε ο τόπος είναι ευλογημένος. Μπορεί να ακούγεται ρομαντικό αλλά με όρους καθαρά πραγματιστικούς, η Αίγυπτος αν και η μεγαλύτερη αραβική χώρα με την μεγαλύτερη στρατιωτική και πληθυσμιακή δύναμη, ούτε απειλήθηκε ,ούτε θα απειληθεί, καθώς είναι κομβικός παράγοντας ειρήνης και ασφάλειας. Καιρός λοιπόν να στραφούν και επενδυτές σε αυτή την χώρα που γεωγραφικά είναι στην καρδιά επικοινωνίας των τριών Ηπείρων, και τότε πολλά μπορούν να αλλάξουν και για την παροικία μας.

«Ε.Κ.»: Μόλις λίγους μήνες πριν κατοχυρώθηκε η επιστολική ψήφος για τους απόδημους. Θα ήθελα ένα σχόλιό σας και για το σημαντικό αυτό βήμα για τον Απανταχού Ελληνισμό.

Χρήστος Καβαλής: Αναμφίβολα είναι ένα καλό βήμα, όπως και η αλλαγή στην επιλογή της εκπροσώπησης της Ομογένειας. Είναι και αυτό ένα βήμα που έπρεπε να γίνει. Πιστεύουμε πως ο Απόδημος Ελληνισμός σταδιακά και πληθυσμιακά, μπορεί να φτάσει τον πληθυσμό της Ελλάδος. Είναι μια δύναμη που κατά την άποψή μας δεν έχει κάνει σωστή χρήση της το εθνικό κέντρο, κυρίως στην οργάνωσή του, για να αποτελέσει πράγματι ασπίδα αλλά και λόγχη της Πατρίδος. Το βλέπουμε στα γνωστά ελληνικά και κυπριακά λόμπι, υπάρχει όμως και η ανάγκη αυτής της ήπιας διπλωματίας στις άλλες χώρες της Υφηλίου. Εκεί που η ανάγκη της διπλωματίας αυτής των λαών που βασίζεται στην καλλιέργεια σχέσεων, πολιτιστικών δεσμών και αμοιβαίας κατανόησης πέρα από τα αυστηρά κρατικά πλαίσια, παίζει σημαντικό ρόλο.

«Ε.Κ.»: Ποιο είναι το όραμά σας για το μέλλον του Αιγυπτιώτη Ελληνισμού;

Χρήστος Καβαλής: Νομίζω με τις εύστοχες ερωτήσεις σας θα πρέπει να έχει διεξαχθεί το συμπέρασμα! Το όραμα είναι να συνεχίσει με δόγμα πως η αριθμητική δύναμη είναι μεν σημαντική, σημαντικότερη όμως είναι η ποιοτική δύναμη των λίγων. Ας φροντίσουμε να ενισχύουμε αυτή την ποιότητα και ας προσελκύσουμε περισσότερους στην κουλτούρα μας και με αυτό να προχωράμε.

«Ε.Κ.»: Υπάρχει κάποια δράση ή εκδήλωση που ετοιμάζει η Ελληνική Κοινότητα Καΐρου το προσεχές διάστημα και θα θέλετε να μοιραστείτε;

Χρήστος Καβαλής: Θα σας προσκαλέσω στην ιστοσελίδα μας και στην εφημερίδα μας το «Νέο Φως» και θα ζήσετε όλες τις δράσεις και εκδηλώσεις μας. Έχουμε μαζί με τον Σύνδεσμο Αιγυπτιωτών και την Ελληνική Κοινότητα Αλεξανδρείας μια σκέψη για ένα παγκόσμιο συνέδριο στην Αθήνα, μόνο που αυτό έχει αναβληθεί λόγω των τρεχόντων γεγονότων.

«Ε.Κ.»: Κλείνοντας θα θέλατε να στείλετε κάποιο μήνυμα στους Απανταχού Έλληνες;

Χρήστος Καβαλής: Ευτυχήσαμε να έχουμε πατρίδα την πανέμορφη γωνιά της Γης που λέγεται Ελλάδα. Ευτυχήσαμε να μπορούμε να διαβάζουμε τις λέξεις που έγραψε ο Όμηρος και ας μην καταλαβαίνουμε όλα όσα γράφει. Ευτυχίσαμε οι αρχές της Δημοκρατίας και των Ανθρωπιστικών ιδεών να είναι ελληνικές. Ας φροντίσουμε λοιπόν ο καθένας μας, από το δικό του μετερίζι, να προσφέρει κάτι σε αυτήν μας την πατρίδα την Ελλάδα, και τότε το ευτύχημά μας θα μας συνοδεύει όσο ζούμε αλλά και όταν δεν θα είμαστε πια εδώ.