Η Μεταμόρφωση του Σωτήρος στο Πορτ Σάιντ
Μια γιορτή πίστης, μνήμης και αναγέννησης του Αιγυπτιώτη Ελληνισμού
Το Πορτ Σάιντ φόρεσε την Παρασκευή 7 Αυγούστου τα γιορτινά του, για να τιμήσει με ιδιαίτερη λαμπρότητα τη μεγάλη Δεσποτική εορτή της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, στον φερώνυμο Ιερό Ναό της πόλης.
Η φετινή πανήγυρη είχε κάτι περισσότερο από τον χαρακτήρα μιας μεγάλης Εκκλησιαστικής εορτής. Είχε τη δύναμη μιας συνάντησης ανθρώπων, μνήμης και ιστορίας. Πιστοί από το Πόρτ Σάιντ, το Κάιρο, τη Δαμιέτη, τη Μανσούρα και την Ισμαηλία προσήλθαν με ευλάβεια στον ανακαινισμένο ναό, ενώ από το Κάιρο ταξίδεψε ειδικά λεωφορείο της Ελληνικής Κοινότητας Καΐρου, μεταφέροντας μεγάλο αριθμό μελών της Παροικίας.
Της πανηγύρεως προεξήρχε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Πηλουσίου Νάρκισσος. Την Ελληνική Πολιτεία εκπροσώπησε ο Επιτετραμμένος της Ελληνικής Πρεσβείας στο Κάιρο κ. Αθανάσιος Λεούσης, ενώ παρέστη και η Πρέσβης της Κυπριακής Δημοκρατίας κα Έλενα Ράφτη. Την Ελληνική Κοινότητα Καΐρου εκπροσώπησε η Αντιπρόεδρος της ΕΚΚ και Προϊσταμένη Ναών και Κοιμητηρίων κα Χρυσάνθη Σκουφαρίδου. Στην πανήγυρη παρέστησαν επίσης η πρώην Πρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητας Πορτ Σάιντ κα Χρυσούλα Θεοχάρη, καθώς και ο Πρόεδρος των Αραβοφώνων του Πορτ Σάιντ κ. Αΐσα Σαλάμα.
Ένας Ναός πραγματικά «μεταμορφωμένος»
Ωστόσο, για όσους είχαν την ευκαιρία να βρεθούν στον Ιερό Ναό της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, η μεγαλύτερη έκπληξη δεν ήταν μόνο η λαμπρότητα της πανηγύρεως.
Ήταν ο ίδιος ο Ναός. Μετά τη ριζική ανακαίνισή του από την Ελληνική Κοινότητα Καΐρου, αλλά και με την ασίγαστη φροντίδα του οικείου Ποιμενάρχη, και του Πρωτοσύγγελου του Ναού π. Αντώνιου, το ιστορικό αυτό Εκκλησιαστικό μνημείο εμφανίστηκε πραγματικά μεταμορφωμένο. Φωτεινό, περιποιημένο και επιβλητικό, έμοιαζε να έχει ξαναβρεί όχι μόνο την παλιά του αίγλη αλλά και έναν καινούργιο λόγο ύπαρξης μέσα στη σύγχρονη πραγματικότητα.
Η πρώτη εντύπωση όσων εισέρχονταν στον Ναό ήταν σχεδόν συμβολική: ερχόμασταν να γιορτάσουμε τη Μεταμόρφωση του Σωτήρος και αντικρίζαμε έναν Ναό που είχε και ο ίδιος μεταμορφωθεί.
Και ίσως εδώ βρίσκεται το βαθύτερο μήνυμα της ημέρας. Ο Ναός ανακαινίστηκε, ανανεώθηκε και φωτίστηκε. Και μαζί του γεννήθηκε ένα ερώτημα που αφορά τον καθένα μας: αν ένας χώρος πίστης μπορεί να ανακαινισθεί εκ βάθρων και να ξαναβρεί τη λάμψη του, δεν καλούμαστε κι εμείς να επιχειρήσουμε τη δική μας εσωτερική ανακαίνιση; Να μεταμορφώσουμε τον προσωπικό μας ναό, την ίδια μας την ψυχή;
Από το Θαβώρ στο Πορτ Σάιντ
Η Εκκλησία τιμά τη Μεταμόρφωση του Σωτήρος στις 6 Αυγούστου. Σύμφωνα με την ευαγγελική διήγηση, ο Χριστός ανέβηκε στο όρος Θαβώρ μαζί με τους μαθητές Του Πέτρο, Ιάκωβο και Ιωάννη. Εκεί, ενώπιον των τριών μαθητών, μεταμορφώθηκε και «ἔλαμψε τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος», ενώ τα ενδύματά Του έγιναν λευκά σαν το φως. Η Μεταμόρφωση αποτελεί αποκάλυψη της θείας δόξας του Χριστού και προαναγγελία της Ανάστασης και της τελικής μεταμόρφωσης του ανθρώπου.
Το φως του Θαβώρ, το Άκτιστο Θείο Φως, βρίσκεται έτσι στον πυρήνα της μεγάλης αυτής εορτής. Δεν πρόκειται μόνο για ένα γεγονός του παρελθόντος, αλλά για μια πρόσκληση του ανθρώπου να αναζητήσει την εσωτερική του ανακαίνιση και να γίνει ο ίδιος κοινωνός αυτού του φωτός.
Και είναι δύσκολο να μη δει κανείς έναν συμβολικό παραλληλισμό ανάμεσα στο μήνυμα της εορτής και στην εικόνα του ανακαινισμένου Ναού στο Πορτ Σάιντ.
Ο Ναός φωτίστηκε, η κοινότητα συγκεντρώθηκε και η μνήμη ζωντάνεψε ξανά.
Ένας ναός με ιστορία
Ο Ιερός Ναός της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος στο Πορτ Σάιντ αποτελεί έναν από τους ιστορικούς τόπους της παρουσίας του Αιγυπτιώτη Ελληνισμού στην πόλη.
Η ιστορία του συνδέεται με την ακμή της Ελληνικής παρουσίας στην περιοχή και με την ευρύτερη ιστορία του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας. Ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας Σωφρόνιος Δ΄ συνδέεται με την ίδρυση του ναού, του οποίου τα θεμέλια τέθηκαν το 1888.
Ακόμη πιο συγκινητική είναι η σύνδεση του χώρου με τον Άγιο Νεκτάριο. Στις 6 Αυγούστου 1886, ανήμερα της εορτής της Μεταμορφώσεως, ο τότε Πατριάρχης Αλεξανδρείας Σωφρόνιος απένειμε στον Νεκτάριο Κεφαλά το οφφίκιο του Μεγάλου Αρχιμανδρίτη του Πατριαρχικού Θρόνου. Λίγους μήνες αργότερα ο Νεκτάριος ανέπτυξε έντονη ποιμαντική και κηρυκτική δράση σε διάφορες Ελληνικές κοινότητες της Αιγύπτου, μεταξύ αυτών και στο Πορτ Σάιντ.
Έτσι, μέσα στους τοίχους αυτού του Ναού συναντώνται διαφορετικές εποχές του Ελληνισμού της Αιγύπτου: η εποχή της μεγάλης ακμής των παροικιών, η εποχή των μεγάλων εκκλησιαστικών μορφών, αλλά και η σημερινή εποχή, στην οποία μια μικρότερη αριθμητικά κοινότητα εξακολουθεί να διατηρεί ζωντανή την παρουσία της.
Η συγκίνηση της ημέρας
Στον λόγο του, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Πηλουσίου Νάρκισσος ευχαρίστησε από καρδιάς όλους τους πιστούς για την παρουσία τους στη μεγαλοπρεπή αυτή πανήγυρη.
Ιδιαίτερα καλωσόρισε την Πρέσβη της Κυπριακής Δημοκρατίας κα Έλενα Ράφτη, στην οποία ευχήθηκε καλή πορεία στα νέα της καθήκοντα.
Παράλληλα, αναφέρθηκε με θερμά λόγια στην κα Χρυσάνθη Σκουφαρίδου, εκπρόσωπο της Ελληνικής Κοινότητας Καΐρου, εξαίροντας την αγαστή συνεργασία και την πάντοτε πρόθυμη διάθεσή της να στηρίζει το έργο της Εκκλησίας. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, η Ελληνική Κοινότητα Καΐρου αποτελεί τη μοναδική Ελληνική Κοινότητα με την οποία είχε, κατά την προσωπική του διαδρομή, μια τόσο καλή και ουσιαστική συνεργασία.
Από την πλευρά της, η κα Χρυσάνθη Σκουφαρίδου ευχαρίστησε τον Σεβασμιώτατο για την άψογη διευθέτηση και φροντίδα του Ναού και αναφέρθηκε στην ιστορική διαδρομή του Ελληνισμού του Πόρτ Σάιντ, από την απαρχή της σύγχρονης ιστορίας της πόλης το 1859 μέχρι τις ημέρες μας.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη συγχώνευση της Ελληνικής Κοινότητας Πόρτ Σάιντ με την Ελληνική Κοινότητα Καΐρου το 2022, μια εξέλιξη που σηματοδότησε μια νέα εποχή για την ιστορική ελληνική παρουσία στην πόλη.
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται ίσως η βαθύτερη σημασία της φετινής εικόνας του Ναού. Η ιστορία δεν σταμάτησε με τη συγχώνευση των Κοινοτήτων. Αντίθετα, η ιστορική κληρονομιά πέρασε σε μια νέα φάση, με την Ελληνική Κοινότητα Καΐρου να αναλαμβάνει την ευθύνη να διατηρήσει και να ανανεώσει έναν σημαντικό χώρο της Eλληνικής και ορθόδοξης παρουσίας στο Πορτ Σάιντ.
Η πλήρης μεταμόρφωση του Ναού μετά την ανακαίνισή του αποτελεί ίσως την πιο απτή έκφραση αυτής της νέας πραγματικότητας.
Μετά τη Θεία Λειτουργία ακολούθησε πλούσιο κέρασμα στον αύλειο χώρο του Ναού και στη συνέχεια γεύμα σε παραλιακό εστιατόριο, προσφορά της Ελληνικής Κοινότητας Καΐρου. Η ημέρα ολοκληρώθηκε μέσα σε ένα κλίμα χαράς, επικοινωνίας και συναδέλφωσης.
