Η ιστορική συνέχεια του Ελληνισμού πέρα από τα σύνορα της Πατρίδας
Εμείς οι Έλληνες έχουμε ένα διαχρονικό γνώρισμα, αυτό της ικανότητας να διατηρούμε μια αναγνωρίσιμη πολιτισμική συνέχεια, προσαρμοσμένη στις εκάστοτε ιστορικές συνθήκες.
Είναι μια αλήθεια που δεν εκπορεύεται από έναν νοσηρό σωβινισμό αλλά μια ιστορική αλήθεια που εξέφρασαν ξένοι για μας και που συνοψίζεται, κατά την άποψή μου, άριστα στο ρηθέν του Φρίντριχ Σίλερ (1759 – 1805 ) … Η Ελλάδα δεν υπήρξε αρχαία, μεσαιωνική και νεωτέρα, αλλά μία ενιαία και πάντα νέα!
Από τους αγωνιστές του Μαραθώνα, των Θερμοπυλών και της Σαλαμίνας, μέχρι τους αγωνιστές του Ιερού Λόχου, της Ελληνικής Επανάστασης του 1821, του Μακεδονικού Αγώνα, των Βαλκανικών Πολέμων, των επιχειρήσεων στο Εσκί Σεχίρ το 1921 και της γενιάς του 1940, αναγνωρίζουμε αξίες που επανέρχονται στην ιστορική μας πορεία: την αγάπη για την ελευθερία, την αυταπάρνηση, την αλληλεγγύη και την αποφασιστικότητα απέναντι στις δυσκολίες.
Τιμώντας την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου 1940, στα αυτιά μας ηχεί η φωνή του Αιγυπτιώτη εκφωνητή του Ραδιοφωνικού Σταθμού Αθηνών Κωνσταντίνου Σταυρόπουλου – εγγόνου του Εθνικού ευεργέτη Πανταζή Βασσάνη – ανακοινώνοντας την αρχή του πολέμου και πως «αι ημέτεραι δυνάμεις αμύνονται του Πατρίου Εδάφους!».
Αλλά για τον Ελληνισμό της Αιγύπτου η ημέρα αυτή έχει και μια ιδιαίτερη, ξεχωριστή σημασία, καθώς τα γεγονότα εκείνης της εποχής δεν συνδέονται μόνο με την ελληνική επικράτεια. Συνδέονται και με τη δεύτερη πατρίδα μας, την Αίγυπτο, όπου χιλιάδες Έλληνες έζησαν τον πόλεμο ως μια προσωπική και συλλογική δοκιμασία, συμμετέχοντας ενεργά στον αγώνα της Ελλάδας.
Είναι μια γέφυρα ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν. Ανάμεσα στις γενιές των Ελλήνων που έζησαν στην Αίγυπτο εκείνα τα χρόνια – που προσέφεραν τις δυνάμεις τους και πολλοί από αυτούς την ίδια τους τη ζωή για την Ελλάδα – και στα σημερινά παιδιά της παροικίας μας, που καλούνται να γνωρίσουν και να διαφυλάξουν αυτήν την ιστορική παρακαταθήκη.
Ο Ελληνισμός της Αιγύπτου, όπως και η ευρύτερη ελληνική διασπορά, στάθηκε διαχρονικά κοντά στους αγώνες του Έθνους για ελευθερία και ανεξαρτησία.
Το 1940, όμως, η ιστορία έφερε τον πόλεμο με έναν ιδιαίτερο τρόπο και στην πόρτα του Έλληνα της Αιγύπτου. Εκείνου που ζούσε μακριά από την Ελλάδα, αλλά δεν είχε πάψει να αισθάνεται ότι ανήκει σε αυτήν. Εκείνου που, όπως μας θυμίζει ο Θούριος του Ρήγα Φεραίου, γνώριζε το βάρος της απομάκρυνσης από την Πατρίδα και την οικογένεια, αλλά δεν δίστασε να προσφέρει ό,τι μπορούσε για την ελευθερία της.
Σύμφωνα με τα ιστορικά στοιχεία που έχουν καταγραφεί για την αιγυπτιώτικη παροικία, 7.063 Αιγυπτιώτες Έλληνες κατατάχθηκαν, αφήνοντας τις εργασίες και την καθημερινότητά τους για να ενισχύσουν τις ελληνικές στρατιωτικές δυνάμεις. Το έπραξαν σε μια χώρα που δεν είχε τότε εισέλθει επισήμως στον πόλεμο στο πλευρό των Συμμάχων, αναλαμβάνοντας προσωπικούς και επαγγελματικούς κινδύνους και χωρίς να γνωρίζουν τι θα τους περίμενε όταν θα επέστρεφαν.
142 από αυτούς έπεσαν στις μάχες. Πίσω από αυτόν τον αριθμό βρίσκονται 142 ανθρώπινες ζωές, 142 οικογένειες, 142 ιστορίες προσφοράς και θυσίας. Άνθρωποι που δεν έφυγαν από την Αίγυπτο για να υπερασπιστούν την Ελλάδα έμειναν εδώ και έπεσαν εδώ!
Η προσφορά της παροικίας δεν περιορίστηκε, όμως, στους ανθρώπους που πολέμησαν.
Οι ελληνικές κοινότητες διέθεσαν τα ιδρύματα και τις υποδομές τους για την υποστήριξη του αγώνα, οργάνωσαν εράνους και πραγματοποίησαν μεγάλες οικονομικές δωρεές, οι οποίες, σύμφωνα με τις σχετικές ιστορικές καταγραφές, έφθασαν τα δύο εκατομμύρια λίρες.
Και οι Ελληνίδες της Αιγύπτου έδωσαν τον δικό τους αγώνα: συγκέντρωναν ρούχα και φάρμακα, έπλεκαν για τις ανάγκες των στρατιωτών, προσέφεραν νοσηλευτική φροντίδα και στήριζαν τις οικογένειες εκείνων που βρίσκονταν στο μέτωπο.
Ήταν ένας αγώνας προσφοράς που δεν μετριόταν μόνο σε χρήματα ή υλικά αγαθά, αλλά και σε ώρες εργασίας, αγωνία, προσωπικές στερήσεις και ανιδιοτελή αλληλεγγύη.
Οι Έλληνες της Αιγύπτου, λοιπόν, βίωσαν τον αγώνα του 1940 με το ίδιο αίσθημα ευθύνης, το ίδιο σθένος και την ίδια αποφασιστικότητα που χαρακτήριζαν τους Έλληνες στην Πατρίδα, επιβεβαιώνοντας το διαχρονικό γνώρισμά μας, να διατηρούμε μέσα μας αυτή την άσβεστη φλόγα της Ελληνικής ψυχής.
Η σημερινή 28η Οκτωβρίου βρίσκει την ανθρωπότητα αλλά και ειδικά την περιοχή μας σε μεγάλες φουρτούνες… Να ευχηθούμε στις τρεις πατρίδες μας την Ελλάδα την Κύπρο και την Αίγυπτο, να περάσουν γρήγορα και κατά το δυνατό ανώδυνα αυτή την τρικυμία, να απλωθεί στην περιοχή μας η ειρήνη και να σιγάσουν τα τύμπανα των άγριων και καταστροφικών πολέμων!
Χ.Θ.Καβαλής
