Μια ξεχωριστή βραδιά στο Πολιτιστικό Κέντρο Καΐρου: Τιμώντας τον Λάμπρο Μπενοβία

Την Παρασκευή 30 Ιανουαρίου ζήσαμε στο Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Καΐρου μια εμπειρία ξεχωριστή που άφησε στις καρδιές μας ένα ανεξίτηλα  γλυκό σημάδι. Με ιδιαίτερη χαρά γίναμε κοινωνοί της νέας ποιητικής συλλογής του Λάμπρου Μπενοβία με τίτλο: «Θεματικά Ενθυμήματα Από Τα Αιγυπτιώτικα Αγαπήματα».

Ένας ανήσυχος φιλόσοφος είναι ο Λάμπρος Μπενοβίας, αλλά και ένας αλησμόνητος  δάσκαλος μιας ολόκληρης γενιάς Αιγυπτιωτών Ελλήνων, που ήταν κοντά του στην εκδήλωση του «Πολιτιστικού» τιμώντας τον με την παρουσία και το ζεστό χειροκρότημά τους.

Ο ποιητής κρατά την ευθύβολη πένα του και υφαίνει με τόλμη από τα νεανικά του χρόνια έναν ποιητικό λόγο αδιάσπαστο και συνεχώς εξελισσόμενο, ο οποίος όμως είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με το γίγνεσθαι του Αιγυπτιώτη Ελληνισμού.

Μέσα από τον ισορροπημένο του στίχο θέτει βασανιστικά ερωτήματα και τα εκπέμπει στο άδηλο μέλλον, σαν σπερματικούς καρπούς που ο ίδιος προσδοκά να γευτεί.

Και για να τα προστατεύσει από την λήθη, τα δημιουργεί με τον μοναδικό χρωστήρα της δικής του τέχνης και τα αφήνει να ταξιδεύουν μέσα σε ένα εύπεπτο στίχο, πολλές φορές με χιούμορ ή με μια ευφάνταστη ομοιοκαταληξία που αλαφραίνει τον αναγνώστη, αφήνοντας όμως πάντα ως επίγευση  έναν γόνιμο προβληματισμό που δεν λέει να σωπάσει.

Περασμένα αλλ’ όχι ξεχασμένα

Μέσα μας μένουν ριζωμένα

αισθήματα από τα πολλά

που ζήσαμε κάπου στα ξένα

με μνήμες από τα παλιά.

Τα περασμένα όταν λέμε

χαμογελάμε που και που

για να μην φαίνεται πως κλαίμε

με αυτά που έχουμε στον νου.

Το παραπάνω ποίημα το διάβασε ο κ. Γιάννης Μελαχροινούδης, Διευθυντής του «Πολιτιστικού» ξεκλειδώνοντας με την τρυφερή του αφήγηση τη μνήμη της δικής του νιότης πλάι στον δάσκαλο των εφηβικών του χρόνων. Οι ιστορίες από την κοινή πορεία, αλλά και η εκτίμηση που έτρεφε στο ποιητικό και φιλοσοφικό του λόγο, έδιναν στα ποιήματα που απήγγελε μια ιδιαίτερη νότα χαράς, την οποία βλέπαμε να καθρεφτίζεται και στα μάτια όλων των Αιγυπτιωτών που τον τίμησαν με την παρουσία τους.

Τον λόγο πήρε στη συνέχεια η κα Βίλλυ Πολίτη Ζουέ, Γενική Γραμματέας της Ελληνικής Κοινότητας Καΐρου, και υπεύθυνη Πολιτιστικών του Ε.Π.Κ.Κ., η οποία έδωσε το βιογραφικό περίγραμμα της ζωής του ποιητή.

Και σαν να άνοιγε ένα παλιό, καλοφυλαγμένο τετράδιο μνήμης, ξεδιπλώθηκε η διαδρομή του Λάμπρου Μπενοβία, ενός ανθρώπου που γεννήθηκε στο Κάιρο, τον Δεκέμβριο του 1942, από Χιώτες γονείς, και έμελλε να ταυτίσει τη ζωή και το έργο του με τον παλμό του Αιγυπτιώτη Ελληνισμού.

Απόφοιτος της Αμπετείου Σχολής, μπήκε νωρίς στον στίβο της εργασίας, υπηρετώντας το οικογενειακό εμπορικό κατάστημα, ενώ παράλληλα εφοδιάστηκε με γνώσεις λογιστικής και αλληλογραφίας. Η πορεία του τον βρήκε εκφωνητή στον Ελληνικό Ραδιοσταθμό Καΐρου, αρχιλογιστή στο Ελληνικό Νοσοκομείο και, κυρίως, δάσκαλο.

Έναν δάσκαλο που επί τρεις δεκαετίες δίδαξε κοινωνιολογία στην Αμπέτειο Σχολή, μεταφέροντας όχι μόνο γνώση αλλά και ήθος, ως πτυχιούχος του Παντείου Πανεπιστημίου. Με βαθιά πίστη υπηρέτησε για χρόνια και το αναλόγιο, ως ψάλτης σε ναούς του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας, ενώ η προσφορά του στα Έλληνικά γράμματα και στην Κοινότητα τιμήθηκε επισήμως με το μετάλλιο του Τιμίου Σταυρού του Αποστόλου και Ευαγγελιστού Μάρκου. Παράλληλα, η ποιητική του φωνή καρποφόρησε σε τέσσερις ποιητικές συλλογές και σε εκατοντάδες δημοσιεύματα που κράτησαν ζωντανή τη μνήμη, την αγωνία και την τρυφερότητα του Αιγυπτιώτη Έλληνα. Και έτσι, τον Ιανουάριο του 2024, ο κύκλος έμοιαζε να κλείνει και να ανοίγει ξανά, με την έκδοση από την Ελληνική Κοινότητα Καΐρου της νέας του συλλογής «Θεματικά Ενθυμήματα από τα Αιγυπτιώτικα Αγαπήματα», ως έναν ακόμη φόρο τιμής στον τόπο που τον γέννησε και στους ανθρώπους που κουβαλά στους στίχους του.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η εκδήλωση προς τιμήν του Λάμπρου Μπενοβία ξεκίνησε με ένα αγαπημένο τραγούδι, τους στίχους του οποίου έγραψε σε ηλικία 17 ετών. «Μετανάστης σ’ ένα Τράμ», ο τίτλος του και από την πρώτη στιγμή της κυκλοφορίας του κατέκτησε τις καρδιές όλων μας.Η ποιοτική μουσική σφραγίδα του επίσης Αιγυπτιώτη Άγγελου Κουτρουμπάκη, σε συνδυασμό με την έντονη τρυφερότητα της φωνής του στην ερμηνεία, απογείωσαν τον στίχο, προσδίδοντας στο νέο τραγούδι τα εχέγγυα μιας πραγματικά επιτυχημένης πορείας.

Στη συνέχεια μίλησε ο ποιητής, ξεδιπλώνοντας μέσα από τον βαθυστόχαστο λόγο του τις κερδισμένες στιγμές τις βιωμένης  φιλοσοφικής του σκέψης: «Αναλύω εις βάθος, επιχειρώντας την κατανόηση ή την ερμηνεία στο μήνυμα ενός κειμένου μπορεί να σημαίνει ότι μετατρέπω σε ερώτημα αυτό που εκ πρώτης όψεως φαίνεται αυτονόητο ή προφανές» μας είπε ο Λάμπρος Μπενοβίας και χωρίς δισταγμό έθεσε στην κρίση μας τα δικά του ερωτήματα: «Μπορούμε να αρνηθούμε ότι ζήσαμε σ’ ένα πολυποίκιλο τοπίο όπου θριάμβευσε και ήκμασε το Ελληνικό στοιχείο; Ποιο είναι το ευδιάκριτο αποτύπωμα του καθαρόαιμου Αιγυπτιώτη; Από τότε που ο Αιγυπτιωτισμός ήρθε στο φως ποιο ρόλο έπαιξε διεθνώς; Ποιος μπορεί να μη πει ότι ο Αιγυπτιώτης ήταν ένας αναντικατάστατος τύπος  ‘’ παντός καιρού’’ έχοντας πάντα κατά νου την νοσταλγική σκέψη και την επιθυμία του επαναπατρισμού»  

Με αυτά και με πόσα άλλα καταιγιστικά ερωτήματα, ο ποιητής ανατροφοδοτούσε την δική του σκέψη με τις απαντήσεις να γενούν ακόμα περισσότερες ερωτήσεις στο μυαλό όλων μας.

Μέσα από την μεστή ομιλία του έδωσε το ακριβές περίγραμμα του Αιγυπτιώτη Έλληνα συνοψίζοντας σε μια και μόνο φράση την πολυκύμαντη πορεία του στον χρόνο «Ο Αιγυπτιωτισμός, μας είπε ο ποιητής, είναι λιγότερο δικαίωμα και περισσότερο χρέος».

Η σύντροφος της ζωής του, η αγαπημένη μας κυρία Θεανώ, εμφανώς συγκινημένη, από τον λόγο του, αλλά και από την τιμή που του επεφύλαξαν οι Αιγυπτιώτες, στο «Πολιτιστικό» είχε γαντζωμένο το βλέμμα της πάνω του, καθ’ όλη τη διάρκεια του δικού του ψυχικού μοιράσματος. Μια πολύτιμη άγκυρα ζωής, σε ένα και μόνο βλέμμα, που αριθμεί 52 χρυσούς κρίκους κοινού βίου.

Ο ποιητής, σηκώθηκε στη συνέχεια όρθιος, απαγγέλοντας ο ίδιος ποιήματά του, κλείνοντας την εκδήλωση με το «Μισοσβησμένο αποτσίγαρο», ένα καθρέφτισμα όπως μας είπε της δική του της φύσης, ενώ το παρατεταμένο χειροκρότημα μάς ήταν ένας ακόμα αψευδής μάρτυρας μιας γόνιμης πολιτιστικής στιγμής.

Το λόγο πήρε για τον δικό του χαιρετισμό ο Πρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητας Καΐρου κ. Χρήστος Καβαλής, ο οποίος μίλησε για την ευτυχή συγκυρία της παρουσίας του δασκάλου και ποιητή Λάμπρου Μπενοβία, την ημέρα της γιορτής των Τριών Ιεραρχών. «Αυτός ο άνθρωπος δείχνει την ποιότητα, των ανθρώπων που μας έμαθαν πολλά. Με μια γρήγορη στατιστική μπορείτε να φανταστείτε για το πόσοι άνθρωποι έχουν αποφοιτήσει από τα Ελληνικά σχολεία της Αιγύπτου. Στην Αχιλλοπούλειο, στην Αμπέτειο, στην Μανσούρα στην Αλεξάνδρεια , στο Σιμπίτ ελ Κόμ. Όπου υπήρχαν Έλληνες, υπήρχαν σχολεία δημοτικά ,γυμνάσια και λύκεια Φαντάζεστε λοιπόν τον αριθμό των ανθρώπων που είχαν την τύχη να έχουν εκπαιδευτικούς του διαμετρήματος του κυρίου Μπενοβία.»

Ο Διευθυντής του Γραφείου Δημόσιας Διπλωματίας κ. Ηλίας Γαλάνης πήρε στη συνέχεια τον λόγο αναφέροντας « Ήταν μια εξαιρετική  βραδιά αγαπητέ Μπενοβία, ο Αιγυπτιώτης Ελληνισμός σε περίπου 35 λεπτά ξαναπέρασε μέσα από τα μάτια όλων μας. Αυτό το σφρίγος, αυτή η αγάπη στην χώρα που τον φιλοξένησε και αυτή η συνεχόμενη ανάγκη μιας ζωής που μας συνεπαίρνει.»

Στο δεύτερο μέρος της εκδήλωσης πραγματοποιήθηκε η απονομή των διπλωμάτων στους σπουδαστές που ολοκλήρωσαν με επιτυχία τις εξετάσεις σε διάφορα επίπεδα σπουδών και η κοπή της Αγιοβασιλόπιτας για το καλό της νέας χρονιάς. Την πίτα ευλόγησε ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Ιππώνος Στέφανος, ενώ το φλουρί κέρδισε η Αντιπρόεδρος της ΕΚΚ κα Χρυσάνθη Σκουφαρίδου.

Η εκδήλωση του Ελληνικού Πολιτιστικού Κέντρου Καΐρου συνεχίστηκε στον μπουφέ με τον ποιητή, να φωτογραφίζεται αναμνηστικά με όλους ανταλλάσσοντας θερμά συναισθήματα και τις ζωηρές εντυπώσεις  από την μοναδική αυτή βραδιά.

την βραδιά του «Πολιτιστικού» πέραν των προαναφερθέντων παρέστησαν από την Ελληνική Πρεσβεία η κα Ελένη Πέτρου Γραμματέας Δημόσιας Διπλωματίας, ο Κοινοτικός Επίτροπος της ΕΚΑ κ. Βασίλης Ζουές.  

Από την εκπαιδευτική κοινότητα παρέστησαν: Ο Αναπληρωτής Συντονιστής Εκπαίδευσης κ. Γιώργος Κοκορέλης, η Διευθύντρια της Αχιλλοπουλείου Σχολής κα Γεωργία Πετούση, καθώς και πλήθος εκπαιδευτικών και από τις δύο Σχολές.

Παρακολουθήστε όλη την εκδήλωση στο παρακάτω βίντεο