Σε συγκινητική ατμόσφαιρα το μνημόσυνο των Ευεργετών από την ΕΚΚ και τη Φιλόπτωχο

Για την Ελληνική Κοινότητα Καΐρου, αλλά και για την Φιλόπτωχο Αδελφότητα Ελληνίδων Κυριών Καΐρου η δεύτερη Κυριακή των νηστειών είναι συνυφασμένη εδώ και πολλές δεκαετίες με την έμπρακτη έκφραση της ευγνωμοσύνης προς όλους αυτούς που με απόλυτη συναίσθηση του «εμείς» έναντι του «εγώ» σφυρηλάτησαν την μορφή και έδωσαν πνοή στην ουσία αυτού που ονομάζουμε Κοινότητα των Ελλήνων.

Για πυξίδα του ταξιδιού τους είχαν πάντα την αλάθητη αίσθηση του «ανήκειν», και τα γλυκά συναισθήματα που γεννιούνται και ταξιδεύουν από γενιά σε γενιά μέσα από την ευλαβική επανάληψη των παραδόσεών μας.

Μια τέτοια μέρα ήταν η Κυριακή 8 Μαρτίου που η Παροικία συνέρρευσε στον Άγιο Κωνσταντίνο για να επιτελέσει το μεγάλο της  χρέος τιμώντας την μνήμη των ευεργετών της.

Ο Σεβασμιώτατος Επίσκοπος Ιππώνος Στέφανος προεξήρχε της Θείας Λειτουργίας, μετά του Προϊσταμένου του Ιερού Ναού Πανοσιολογιωτάτου Αρχιμανδρίτη Άνθιμου.

Τους ύμνους έψαλε ο Πρωτοψάλτης της Ελληνικής Κοινότητας Καΐρου κ. Κωνσταντίνος Μιχαλακόπουλος, ο οποίος δημιούργησε με την απαράμιλλη ψαλτική του τέχνη μια λεπτόχροη και κατανυκτική ατμόσφαιρα στην απλωσιά του Ιερού Ναού. Κατάφερε να γεμίσει τη στιγμή με πνευματική ευωχία και να επικουρήσει τα μέγιστα στην άρρητη ιερουργία.

Η 8η, Μαρτίου, 2026 συνέπεσε με την Κυριακή Β΄ των Νηστειών, ημέρα κατά την οποία η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τον Άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά, έναν από τους σημαντικότερους θεολόγους του Άκτιστου Φωτός.

«Κύριε, φώτισόν μου το σκότος» μας προέτρεψε να έχουμε για προσευχή μας ο Θεοφιλέστατος Ιππώνος, μια προσευχή που επαναλάμβανε σε όλο του τον βίο ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, μέχρι τη στιγμή που η ακόρεστη επιθυμία της ψυχής του για το Θείο φως έφτασε στην απόλυτη λύτρωσή της.

Η Αντιπρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητας Καΐρου πήρε στην συνέχεια το λόγο με την διπλή της ιδιότητα και ως Πρόεδρος της «Φιλοπτώχου Αδελφότητας» μεταφέροντας στα μέλη της Παροικίας αρχικά το μήνυμα του Προέδρου της ΕΚΚ κ. Χρήστου Καβαλή.

«Ο ευεργετισμός της ελληνικής ομογένειας αποτέλεσε θεμέλιο λίθο για τη συγκρότηση και την πρόοδο του σύγχρονου ελληνικού κράτους. Ιδιαίτερα σημαντική υπήρξε η συμβολή των Ελλήνων της Αιγύπτου, οι οποίοι, αξιοποιώντας την οικονομική τους επιτυχία στην Αίγυπτο, διοχέτευσαν μεγάλα ποσά στην εκπαίδευση, την υγεία και τις υποδομές της Ελλάδας.

Εμβληματικές μορφές όπως ο Γεώργιος Αβέρωφ, χρηματοδότης του Παναθηναϊκού Σταδίου και μεγάλων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, και οι αδελφοί Τοσίτσα, που ενίσχυσαν το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, άφησαν ανεξίτηλο αποτύπωμα. Ο Μιχαήλ Τοσίτσας και άλλοι Αιγυπτιώτες ευεργέτες στήριξαν σχολεία, βιβλιοθήκες και κοινωφελή ιδρύματα, καλλιεργώντας την παιδεία και την εθνική συνείδηση.

Η δράση τους δεν περιορίστηκε σε δωρεές, αλλά εξέφρασε ένα όραμα συλλογικής προόδου, συνδέοντας οργανικά την ακμάζουσα διασπορά με το εθνικό κέντρο και συμβάλλοντας αποφασιστικά στη διαμόρφωση της νεότερης Ελλάδας.

Παράλληλα με τη στήριξη προς την Ελλάδα, οι Αιγυπτιώτες ευεργέτες ανέπτυξαν έντονη φιλανθρωπική και εκπαιδευτική δράση και στον τόπο όπου έζησαν και δημιούργησαν. Όχι μόνο στην Αλεξάνδρεια και στο Κάιρο, αλλά σε όλη την Αίγυπτο, γνωστοί και λιγότερο γνωστοί ευεργέτες – που μνημονεύουμε σήμερα – ίδρυσαν σχολεία, νοσοκομεία, ορφανοτροφεία και κοινωφελή ιδρύματα που εξυπηρετούσαν τόσο την ελληνική παροικία όσο και τον ευρύτερο πληθυσμό.

Οι Αιγυπτιώτες ευεργέτες συνέβαλαν στη δημιουργία ενός ακμαίου δικτύου σχολείων και πολιτιστικών φορέων, ενισχύοντας τη διαπολιτισμική συνύπαρξη και την οικονομική ανάπτυξη. Με τον τρόπο αυτό, η δράση τους υπήρξε γέφυρα φιλίας μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου, αποδεικνύοντας ότι ο ευεργετισμός τους είχε διττό χαρακτήρα: εθνικό αλλά και οικουμενικό.

Στο Κάιρο αναδείχθηκε μια ισχυρή ομάδα Ελλήνων ευεργετών που στήριξαν συστηματικά την παροικία και την αιγυπτιακή κοινωνία. Είναι αδύνατο να αναφερθούν όλοι· τα βιβλία της Ελληνικής Κοινότητας Καΐρου καταγράφουν δεκάδες ονόματα. Ενδεικτικά αναφέρουμε μερικούς, όπως την οικογένεια Τσανακλή, με σημαντική επιχειρηματική δράση στον καπνεμπορικό τομέα, κτήτορες του Ναού μας αλλά και χρηματοδότες σχολείων, κοινοτικών ιδρυμάτων και φιλανθρωπικών ταμείων.

Οι Αχιλλόπουλοι ενίσχυσαν την ελληνική εκπαίδευση και συνέβαλαν σε έργα κοινωνικής πρόνοιας, ενώ ο Ξενάκης υποστήριξε εκπαιδευτικές και πολιτιστικές πρωτοβουλίες της κοινότητας. Οι Σπετσερόπουλοι διακρίθηκαν ως ορφανοτρόφοι αλλά και για δωρεές σε ιδρύματα περίθαλψης και υποτροφίες, ενώ η οικογένεια Σαρπάκη συνέβαλε οικονομικά στην ενίσχυση ναών, σχολείων και συλλόγων και υπήρξε κτήτορας της Αστυκλινικής του Ελληνικού Νοσοκομείου Καΐρου.

Η δράση όλων τους – όσων αναφέραμε αλλά και των υπολοίπων – δεν περιορίστηκε σε οικονομική στήριξη· συνέβαλαν στη διαμόρφωση ενός ισχυρού δικτύου παιδείας, αλληλεγγύης και πολιτισμού, ενισχύοντας τη συνοχή της ελληνικής κοινότητας και προάγοντας παράλληλα το πνεύμα συνεργασίας με την αιγυπτιακή κοινωνία.

Αιωνία τους η μνήμη».

Η καΣκουφαρίδου συνεχίζοντας τον λόγο της και έχοντας στο πλευρό της τις κυρίες του Διοικητικού Συμβουλίου της «Φιλοπτώχου»: κα Βάσω Γαζή, κα Τέρρυ Ασσουτ, κα Καίτη Βλαντή, έθεσε στο κέντρο της ομιλίας της την εμβληματική μορφή της Αγίας Φιλοθέης της Αθηναίας αναφέροντας: «Πριν λίγες μέρες γιόρταζε η Αγία Φιλοθέη, Οσιομάρτυς της Ορθόδοξης Χριστιανικής Εκκλησίας. Μία γυναίκα που από πολύ μικρή ηλικία κατάλαβε τι σημαίνει να είσαι δίπλα στον συνάνθρωπο. Αξιοποίησε όλη  την οικογενειακή της περιουσία αλλά και του συζύγου της (όταν έμεινε χήρα), παρά τις αντιδράσεις των Τούρκων, ιδρύοντας σχολεία, βιοτεχνικά και χειροτεχνικά εργαστήρια, νοσοκομεία, νοσηλευτήρια, και ορφανοτροφεία. Το όνομά της έμεινε ανά τους αιώνες συνδεδεμένο με την φιλανθρωπία.

Κάτι παρόμοιο έχουν κάνει και οι πρόγονοί μας εδώ στην Αίγυπτο, οι οποίοι πρόσφεραν από τις περιουσίες τους χρηματικά ποσά για να χτιστούν σχολεία, νοσοκομεία, ορφανοτροφεία, τα οποία έχουν μείνει σ’ εμάς σαν παροικία και οφείλουμε να τα διατηρούμε, γιατί αυτά είναι η αιτία της ύπαρξης μας στη χώρα που ζούμε. Τους χρωστάμε λοιπόν ένα μεγάλο ευχαριστώ για όλα αυτά που έχουν προσφέρει παραμερίζοντας το εγώ τους και βάζοντας το κοινό καλό πάνω απ’ όλα.

Τα έργα τους παραμένουν αθάνατα στο διάβα του χρόνου και εξακολουθούν να μας συγκινούν  και να μας εμπνέουν. Σήμερα λοιπόν και βάσει του καταστατικού μας, η Φιλόπτωχος Αδελφότης Ελληνίδων Κυριών Καίρου τιμούμε μαζί με την Ελληνική Κοινότητα Καίρου όλους αυτούς τους ευεργέτες αναγνωρίζοντας ότι η προσφορά τους ήταν μια πράξη ήθους, αξιών, ελπίδας, μια πράξη βαθιάς ανθρωπιάς και ότι αποτελεί παράδειγμα προς μίμηση.

Τέλος, ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος διδάσκει ότι η ευεργεσία είναι θεϊκή αρετή δηλαδή ό,τι  τίποτα δεν εξομειώνει  περισσότερο τον άνθρωπο με το θείο από την πράξη της ευεργεσίας.

Αιωνία τους η μνήμη».

Ακολούθησε κέρασμα από την ΕΚΚ και τη «Φιλόπτωχο» στον κήπο του Προσκοπείου.

Το μνημόσυνο των Ευεργετών τίμησαν με την παρουσία τους: ο Αναπληρωτής Συντονιστής Εκπαίδευσης κ. Γιώργος Κοκορέλης, η Διευθύντρια της Αχιλλοπουλείου κα Γεωργία Πετούση, η Διαχειρίστρια της Αχιλλοπουλείου κα Μάριαμ Γιακούμπ, η Διευθύντρια των Γραφείων της ΕΚΚ κα Γιάννα Καρδάση, η Διευθύντρια του Γηροκομείου κα Αγγέλα Χαραλαμποπούλου και ο Διευθυντής του Ξενώνα κ. Δημήτρης Γεράρδος.